Kleine Hintelt - toelichting op de uitgiften

1.

Als er een perceel van de gemene gronden gekocht werd, moest daaruit jaarlijks een cijns betaald worden aan de landsheer. Dit gebruik werd rond 1190 ingevoerd door de graaf van Gelre die optrad als rechtsvolger van de heren van Rode. In 1231 nam de hertog van Brabant het graafschap Rode - waartoe de cijnzen behoorden - over van de graaf van Gelre. Vervolgens gaf de hertog van Brabant - als deel van een ruil - in 1314 de peellandse cijnzen weer aan de heer van Helmond. Cijnzen voor uitgiften na 1314 werden weer aan de hertog van Brabant betaald. Cijnzen aan de heer van helmond werden dus betaald voor percelen die in de periode 1190-1314 van de gemene gronden gekocht zijn.

Met uitzondering van het perceeltje aan de overkant van de Beekgraaf (nr. 26) worden in het hier besproken gebied worden geen cijnzen aan de hertog van Brabant of de heer van Helmond vermeld. Dit gebied was in 1190 kennelijk al nagenoeg helemaal in particuliere handen. Dit wordt ook bevestigd door de verwikkelingen rond de kleine Hintelt en de Grote Hintelt.

2.

Het is aannemelijk dat men bij de uitgifte van dit blok de Beekgraaf hrotendeels als grens aangehouden heeft (de groene lijn op onderstaand kaartje).

 

In dat geval zal perceel nr. 26 vermoedelijk langer deel gebleven zijn van de gemene gronden. De oudste vermelding die we vonden van dit perceel dateert pas uit 1785. Het perceel was 2 lopens en 5 roeden groot.

 

We identificeren dit perceel - onder enig voorbehoud - met het perceel van 2 lopens en 3 roeden dat in 1485 uitgegeven werd. In de 17de eeuw rustte dit perceel op Grote Hintelt, perceel nr. 10a, maar daar hoort het oorspronkelijk niet thuis. Dit perceel lag binnen de grote blokken die in de twaalfde eeuw aan grootgrondbezitters uitgegeven waren.


 

 

De oudste gegevens uit het cijnsboek zijn als volgt (voor de latere cijnsbetalers, zie Grote Hintelt, nr. 10):

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

Hg-102 (1485): 103 roeden van de gemeente, gelegen naast de Hintelt aan de Heijde, belast met 2 nieuwe Poit. penningen, later omgerekend: 0-0-8 ½

 

Egidius, zoon van Daniel Delys

 

Koop van de gemeente in 1485

 

Rudolphus, zoon van Arnoldus Henricx

 

Verwerving in 1485-1499, vermeld in 1499

De kinderen van Rudolphus, zoon van Arnoldus Henricx

 

Vererving in 1499-1524

Henricus, zoon van Rudolphus, zoon van Arnoldus Henricx,

 

Verwerving in 1499-1524

Elisabeth, weduwe van Henricus, zoon van Rudolphus, zoon van Arnoldus Henricx, met haar 4 kinderen

 

Vererving in 1524-1542

Nicholaus van der Stegen

 

Verwerving in 1524-1542

 

 

3.

De uitgiften van percelen nrs. 22, 24 en 30 zijn niet teruggevonden in de archieven. We nemen aan dat nrs. 22 en 24 in 1801 uitgegeven zijn. Voor perceel nr. 30 veronderstellen wat dat dit perceel in 1807 tegelijk is uitgegeven met Aan de Hintelt nr. 27.

 

Kaart van Veghel     Kleine Hintelt