Melvert - toponiemen

  

Naam:

 

Melfort, Melvoort, Melvert

Vermeldingen door Cornelissen:

 

Melfoort, havelt in de stad [GVEIIE3 (1792)]

 

een parceel nieuwerff in Veghel aan ’t mermels de limieten van Erp groot 4 l., d’een seijde van ’t geheele perceel de scheijding van Erp, een eijnd de steegde [RAV112-184v (1798)]

 

aan het melvelt [N (1823)]

 

het melvert [N (1835, 1845, 1852, 1868, 1870, 1871, 1874-7, 1892)]; C 354, 355 (he: 20.60; de: 46.20), 357, 358 (de: 88.50), 396 (he: 17.23.00), 399 (he: 19.72.30), 400-401 (de: 5.62.90), 410-412 (we en de: 60.80), 414-416 (he: 13.20; w: 36.20), 421-422 (w: 43.60), 423 (he: 21.94.60).

 

Verklaring door Cornelissen:

 

Globaal gebied in het Beukelaarsbroek langs de grens met Erp, van Blankenburg tot aan de Goordonksedijk. De oorspronkelijke vorm was waarschijnlijk Melt-foort, Mels-foort, welke in Veghel als familienaam nog voortleeft. Melt is dan wellicht te herleiden tot de plantnaam melde, of tot de mnl. plaatsnaam melle, waarbij niet duidelijk is om welke plant het gaat (Verwijs en Verdam, -1364).


Melde of Mel(le) (tuinmelde) onkruid, gekweekte melde die als groente en als geneeskrachtig kruid werd gebruikt. (M. Schönfeld, -67). Mogelijk ook benoeming naar een waterloop van die naam.

 

Mnl. Voort, vort, voirt, “ondiepe doorwaadbare plaats; plaats waar men door een water kon gaan” (Top. v. Valk. -258).

 

Verklaring door Beijers en Van Bussel:

De Vries verklaart Meijel of Meiel bij Nederweert als afgeleid van * medelo = het grasrijke bos of mogelijk, maar onwaarschijnlijk, het in het midden gelegen bos [vgl. mede = mid­del]. In deze betekenis meent men bv. Milschot als ‘het in het midden gelegen schot’,  te mogen verklaren en Milheeze als ‘het middelste van een paar plaatsen die Hees heetten’. Millegem en Millingen ziet men als afleiding van millinga + haim = woning van de lieden van Millo, terwijl Carnoy denkt aan mulling + heem = huis bij de mulle gronden.

 

De elementen ‘mil’ en ‘mille’ zouden ook verwant kunnen zijn met ‘melle' of ‘meluw’. Hieronder wordt een houtluis of mijt verstaan, maar het kan ook verwijzen naar tot pulver vergane stof, molm. Deze verklaring zou verwijzen naar het vermolmde hout, wat bij de eerste ontginning werd aangetroffen. In combinatie met ‘hees’ is dit een aanvaardbare verklaring. Volgens dialectische uitspraak komt het Vlierdense Meluheze voor als de Millu­we en Meluwe [redactie].  (de Vries 1962:113; v.Berkel & Samplonius 1989:121; Carnoy 1940:389.)

 

Ligging:

 

Perceel nrs. 6, 8, 11-13. Ook deel Hennenberg, perceel nrs. 1-6

 

Opmerkingen:

 

Een voort is een doorwaadbare plaats door het water. Er is in dit gebied geen beekje of loop te bespeuren op de topografische kaart van 1838-1857 waarop ook het aangrenzende Erpse gebied staat weergegeven. Percelen kunnen wel met sloten afgebakend zijn geweest, maar dat zijn over het algemeen meer recente veranderingen in het landschap.

 

De voort zal gezocht moeten worden op de plaats waar de weg naar Erp een doorgangbare plaats passeert door het drassige gebied waarin in 1832 het Groot en Klein Mergelven staan getekend. De oorspronkelijke naam kan dan Mergelvensvoort, of Mergelsvoort geweest zijn, wat evolueerde naar Melsvoort.

 

De namen van enkele andere voorden in Veghel zijn ontleend naar persoonsnamen, Rijkevoort en Franckevoort, zodat we ook de verwijzing naar een persoonsnaam als Amelis of Melis niet bij voorbaat uit kunnen sluiten.

 

 

 

 

Naam:

 

Groot Mergelven en Klein Mergelven

Vermeldingen door Cornelissen:

 

Groot mergel ven [kad (1832)]; C397 (wa: 2.02.00)

 

Klein mergel ven [kad (1832)]; C398 (wa: 74.90)

 

Verklaring door Cornelissen:

 

Vennen nabij grens met Erp, bij Blankenburg. Benoeming naar oppervlakte.

Mergel eene meststof; men schijnt mergel ook in frt. veenaarde te hebben. (Verwijs en Verdam, -1447)

 

Ligging:

 

Kadasterkaart 1832

Opmerkingen:

 

-

 

Afkortingen Cornelissen     Afkortingen Beijers-Van Bussel     Kaart van Veghel     Melvert