De Bus - toelichting op de uitgiften

1.

Zie de toelichting bij Willebrordushoek voor enkele algemene overwegingen bij de reconstructie.

 

 

2.

Voor de uitgifte van 1504 en het deel van de uitgifte van 1449 boven de dunne rode lijn (zie kaart), zie de toelichting bij Vonniskamp.


3.
 In 1541 werd 4 bunder + 7 lopens uitgegeven. Dit betrof percelen nrs. 1-4, en vermoedelijk nr. 5, nr. 6, een deel van nr. 8 en een deel van nr. 10. De gegevens uit de cijnsboeken en het rechterlijk archief van Veghel zijn:

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

R24 fol. 354 (20-1-1541): 5 ‘buenre’ van de ‘gemeynten van Vechel’, gelegen in Veghel aent Eerde

-          e.z., e.e. en a.e.: ‘die gemeynt van Vechel’

-          a.z.: Hanrick Boeyens en anderen

 

 

Hg-127 (1646): Uijt 5 bunder min 50 roeden uijfancx, ingenomen van de gemeint van Veghel in 1543, ter plaatse genoemd achter Eerde opt Sant

-          e.z.: Henrick Boyens en Henrick Goorts

-          voors de gemeinte

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 4 nieuwe schellingen, 5 nieuwe penningen en 1 nieuwe oort, omgerekend: 0-4-12

 

Willem, zoon van wijlen Hanrick Houbraken

 

Koop van de gemeente op 20-1-1543 (R24 fol. 354)

Kort na de koop verkocht Willem Hanrick Hubraken delen van het perceel in delen aan anderen.

 

Deel 1: R24 fol. 355 (3-2-1543): ‘Enen camp lants’, afgescheiden van 5 ‘buenre lants’ min 1 ‘loepensen’ die van de gemeint van Veghel gekocht is, gelegen in Veghel after Eerde opt Zant

-          e.z.: ‘die gemeynt van Vechel by Truheesters grave’

-          a.z.: Jan Hanricxs van Tillair

-          e.e.: de ‘gemeynten’

-          a.e.: het goed van Willems Hanricx, de verkoper

 

Bus nr. 3

 

Willem, zoon van wijlen Hanrick Houbraken

 

Vermeld op 3-2-1543 (R24 fol. 355)

Willemen Surmonts, zoon van wijlen Loenis

 

Koop op 3-2-1543 (R24 fol. 355)

Deel 2: R24 fol. 355 (3-2-1543): Ook ‘eenen camp lants’, genoemd enen Gheer, ook van de 5 bunder afgescheiden, gelegen als voor

-          e.z.: ‘die gemeynt van Vechel’

-          a.z.: het goed van Jan Hanricx van Tillair

-          e.e.: het goed van Hanricx Goert Hanricxs

-          a.e.: ‘scerp vuyt’ op het goed van voornoemde Jan Hanricxs van Tillair

 

Bus nrs. 5 en vermoedelijk 6, deel van nrs. 8 en 10

 

Willem, zoon van wijlen Hanrick Houbraken

 

Vermeld op 3-2-1543 (R24 fol. 355)

Willemen Surmonts, zoon van wijlen Loenis

 

Koop op 3-2-1543 (R24 fol. 355)

Deel 3: R24 fol. 355 (3-2-1543): ‘Enen camp lants’, afgescheiden van 5 ‘buenre lants’min 1 ‘loepensen’, die gekocht was van de ‘gemeynten van Vechel’, gelegen in Veghel after Eerde opt Zant

-          e.z.: het goed van Willem Surmonts soene wylen Loenis

-          a.z.: het goed van Hanrick Boeyens en Willemen Surmonts ‘gheer’

-          e.e.: het goed van Willems Hanrick Houbraken

-          a.e.: ‘enen gemeyne wech off strate’, lopende tussen dit goed en het goed van Aelberts Surmonts soene wylen Jans.

 

R26, fol. 121 (3-5-1553): Eenen camp lants, afgespleten van 5 bunder min 1 lopens, die Willem, zoon van wijlen Hanricx Houbraken eertijds van de gemeynten van Vechel had gekocht, “soe groot als den selven camp lants eens deels aengegraven ende aengehemt gelegen is binnen den palen van Vechel, ter plaetsen genoemt after Eerde opt Sant”

-          e.z.: Willem, zoon van wijlen Loenis, nu zijn erfgenamen

-          a.z.: Hanrick Boeyens en Willem Surmonts, genoem den Gheer

-          e.e.: Willem Hanricx Houbraken

-          a.e.: een weg of straat tussen dit goed en het goed van Dirck Aernt Smeedtssoen

Lasten:

-          “des heeren chyns van de gronde”

 

R26, fol. 576 (27-3-1556): Eenen camp afgespleten van 5 bunder min 1 lopens, gelegen binnen de palen van Vechtel, ter plaatse genoemd “after Eerde opt Sant”

-          e.z.: Willem Surmonts

-          a.z.: Hanrick Boeyens, en het goed van Willem Surmonts, genoemd die Gheer

-          e.e.: Willem Hanricx Houbraken

-          a.e.: een gemeenschappelijke weg oft strate tussen dit goed en het goed van Aelbert Surmonts, zoon van wijlen Jan

 

R45, fol. 322 en 323 (21-2-1634): Een acker tuelants, gelegen binnen de palen van Veghel, genoemd Lochtscamp, waarvan hij de helft bezit.

 

Bus nr. 4

 

Willem, zoon van wijlen Hanrick Houbraken

 

Vermeld op 3-2-1543 (R24 fol. 355)

Jannen Hanricxs van Tillair, ‘onse mede scepen’,

 

Koop op 3-2-1543 (R24 fol. 355)

Jan, zoon van wijlen Hanricxs van Tillair ‘onse mede scepene’

 

Vermeld op 3-5-1553 (R26, fol. 121)

Dirck, zoon van wijlen Peter Dircxs die lew

 

Koop op 3-5-1553 (R26, fol. 121)

Anna, dochter van Jan Matijssen, weduwe van Dirck, zoon van wijlen Peter Dircxs die Lew

 

Vermeld op 27-3-1556 (R26, fol. 576)

Marten, zoon van wijlen Jan Martens

 

Koop op 27-3-1556 (R26, fol. 576)

Hierna werd deel 3 in twee delen gesplitst.

 

Deel 3a:

 

 

Joffrouwe Mechtelt, dochter van joncker Evert van Dungen, weduwe van joncker Willem Surmonts, en joffrouw Guilhelma, haar dochter, voor een deel, wegens joncker Willem Suermont

 

Vermeld in 1646

 

Deel 3b:

 

 

Jan Goosen Ariens

 

Vermeld op 21-2-1634 (R45, fol. 322-323)

Dirck Claessen

 

Koop op 21-2-1634 (R45, fol. 322-323)

Adriaen van Rode, wegen Eijmbert Jacobs van Rode, uit hoofde van Dirck Claessen van Schijndel

 

Vermeld in 1646

 

Deel 4:

 

Bus nrs. 1 en 2

 

Dit deel bleef in 1543 in handen van Willem, zoon van wijlen Hanrick Houbraken. Hij wordt op 27-3-1556 nog als eigenaar vermeld (zie hierboven).

 

 


4.

In 1449 werden twee bunders uitgegeven in Bovenrode, gelegen rondom in de gemeente. In 1510 volgde een aangelegen perceeltje van 140 roeden. Deze uitgiften zijn in het hier besproken gebied gelokaliseerd. Zie de kaart. De in 1449 uitgegeven 2 bunders zijn het deel op de kaart beneden de rode lijn. De cijnzen kwamen tussen 1510 en 1524 in één hand en verhuisden vóór 1646 later naar Willebrordushoek nr. 18c. De oudste gegevens uit de cijnsregisters zijn:

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

Hg-59 (1449): Van een bunder vytfang gelegen in Boven Roede, ter plaatse genaamd Eerde, gelegen rondom in de gemeint

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 12 nieuwe penningen

 

Petrus, zoon van Roverus Molners (Multoris)

 

Koop van de gemeente in 1449

Gerardus, zoon van Gerardus van den Boegart

 

Verwerving in 1449-1499

Egidius, zoon van Egidius Bathen

 

Verwerving in 1449-1499

Elizabeth, weduwe van Egidius, zoon van Egidius Bathen

 

Vererving in 1449-1499

Anna, weduwe van Martinus Cangieter van Rode

 

Verwerving in 1449-1499

Henricus, zoon van Wilhelmus van Herenthom

 

Verwerving in 1449-1499, vermeld in 1499

Hg-61 (1449): Van een bunder vytfang gelegen bij Boven Roede, ter plaatse genaamd Eerde, gelegen rondom in de gemeint

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 12 nieuwe penningen

 

Gerardus van den Boegart

 

Koop van de gemeente in 1449

Egidius, zoon van Egidius Bathen

 

Verwerving in 1449-1499

Elizabeth, weduwe van Egidius, zoon van Egidius Bathen

 

Vererving in 1449-1499

Anna, weduwe van Martinus Cangieter van Rode

 

Verwerving in 1449-1499

Henricus, zoon van Wilhelmus van Herenthom

 

Verwerving in 1449-1499, vermeld in 1499

Hg-115 (1510): Van 140 roeden vutfang, ontvangen van de gemeint van Vechel in 1510, gelegen ter plaatse genoemd Eerde, aan het erfgoed van de koper (Henricus, zoon van Willelmus van Herentom) en de gemeint

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 4 nieuwe penningen

 

Henricus, zoon van Willelmus van Herentom

 

Koop van de gemeint in 1510

Hg-59 + Hg-61 + Hg-115

 

Henricus, zoon van Willelmus van Herentom

 

Vermeld in 1524

Elsbena, weduwe van Henricus, zoon van Willelmus van Herentom

 

Vererving in 1524-1542

 


5.
In 1484 werden enkele percelen aan Bovenrode van de gemeint uitgegeven. Deze uitgifte lokaliseren we in dit gebied (zie de kaart). De gegevens uit de cijnsregisters zijn:

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

Hg-95 (1484): Van 153 ½ roeden vutfang, gelegen ter plaatse genaamd Boeven Roede

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 4 ½ nieuwe penningen

 

Hg-95 (1646): Vuyt 153 ½ roeden wylant, genoemd in de Cuijlen, gelegen onder Vechel tot Boevenrode

-          e.z.: de erfgenamen van Jan Eberts

-          a.z. en e.e.: de gemeyn straete

-          a.e.: Jan Cuyperss

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 4 ½ nieuwe penningen, omgerekend: 0-0-11. De cijns is op 14-2-1661 afgelost.

 

Everardus Loyen van de Koeveringe

 

Koop van de gemeint in 1484

De 4 kinderen van Everardus Loyen van de Koeveringe

 

Vererving in 1484-1499, vermeld in 1499

Martinus, zoon van Everardus Loyen van de Koeveringe

 

Verwerving in 1499-1524, vermeld in 1524

Barbera, weduwe van Everardus Martens, met haar 6 kinderen

 

Vererving in 1524-1542

Adriaen en Jan, kinderen van Jacob, zoon van Dierck Jan Peters

 

Vermeld in 1646

 

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

Hg-90 (1484): Van 157 ½ roeden ontvangen van de gemeint in 1484, ter plaatse genoemd Boeven Rode

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 4 ½ nieuwe penningen, later omgerekend: 0-0-10

 

Rutgerus, zoon van Godefridus Rutten

 

Koop van de gemeente in 1484

Johannes, zoon van Aelbertus Dirx en Adrianus, zoon van Rudolphus Jans

 

Verwerving in 1484-1499, vermeld in 1499

Heilwich, dochter van Michaelis Bevers

 

Verwerving in 1499-1524, vermeld in 1542

De 2 kinderen uit het eerste huwelijk van Heilwich, dochter van Michaelis Bevers

 

Verwerving na 1542

Mechteldis, dochter van Heilwich, dochter van Michaelis Bevers

 

Verwerving na 1542

De 6 kinderen van Jan Frederix

 

Vermeld in 1639

De cijns is hierna niet meer betaald.

 

 

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

Hg-91 (1484): Van 1 bunder en 106 ½ roeden, gekocht van de gemeente in 1484, gelegen ter plaatse genaamd Boven Rode

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 15 nieuwe penningen

 

Hg-91 (1646): Vuijt huijs en aangelegen erve

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 15 nieuwe penningen, omgerekend: 0-2-14

 

In de achttiende eeuw Eerde nr. 6

Arnoldus, zoon van Arnoldus Houbraken

 

Koop van de gemeente in 1484, vermeld in 1524

De 3 kinderen van Arnoldus, zoon van Arnoldus Houbraken

 

Vererving in 1524-1542

Arnoldus en Beatrix, kinderen van Arnoldus, zoon van Arnoldus Houbraken

 

Vererving in 1524-1542

Jan, Jacop, Peter, Symon en Catelijn, kinderen van Jan Jan Wyllems van der Haghen

 

Vermeld in 1646

Cristina, weduwe van Jan Jan Jan Willems van der Haghen, met haar 5 kinderen

 

Vererving in 1646-1708

Cristina, weduwe van Jan Jan Jan Willems van der Haghen, met haar 3 kinderen

 

Vererving in 1646-1708

Cristina, weduwe van Jan Jan Jan Willems van der Haghen, met haar 2 kinderen

 

Vererving in 1646-1708

Hendrik Willem Dircx van Herentom op d’ Eerdt

 

Koop in 1708

Grietje, weduwe van Hendrik Willem Dircx van Herentom, met haar kinderen Willem en Grietje

 

Vererving in 1714, vermeld in 1715

Gijsbert Roijakkers

 

Executie, koop te Den Bosch op 15-10-1733

Genoveva Roijacker, Francijna Roijackers, Hendrik Sterke, getrouwd met Marie Roijackers, allen wonende te Gemert en erfgenamen van heer Gijsbert Roijackers

 

Vererving in 1747; R78, fol. 514 (10-1-1749)

Jan Gerrits Verwetering Koop op 10-1-1749

 

R78, fol. 514 (10-1-1749)

Tonij Bartels van de Rijd

 

Vernaardering op 30-12-1749

De 3 kinderen van Tonij Bartels van de Rijd

 

Vererving in 1749-1755

 

 

6.

In 1511 werd “aen Gheen Eerde” een perceel van 350 roeden uitgegeven, en in 1525 een perceel in Eerde van 85 roeden. Beide percelen waren vanaf 1525 in één hand. We lokaliseren deze percelen in het hier besproken gebied (zie de kaart).

 

Cijnsbetalers:

 

Transactie en datum:

Hg-117 (1511): Van een bunder min 50 roeden vutfang, ontvangen van de gemeint van Vechel in 1511, gelegen ter plaatse genoemd aen Gheen Eerde

-          e.z.: Symonis van den Audenhuys

-          a.z.: Bessela, weduwe van Johannes Boyens (Den Bosch)

-          e.e.: Arnoldus Haubrakens

-          a.e.: Henricus van der Hommelheze

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 9 ½ nieuwe penningen

 

Henricus, zoon van Henricus van der Hommelheze

 

Koop van de gemeente in 1511

Wilhemus, zoon van Henricus Haubrakens

 

Verwerving in 1511-1524

Henricus, zoon van Johannes Boyens (Den Bosch)

 

Verwerving in 1511-1524, vermeld in 1542

Hg-120 (1525): Van 85 roeden ontvangen van de gemeint van Vechel in 1525, gelegen aent Eerde, aan het goed van de koper

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 2 ½ nieuwe penningen

 

Henricus, zoon van Johannes Boyens

 

Koop van de gemeint in 1525

 

Hg-117 + Hg-120: (1646): Vuyt huys, schuer, hoff en aengelegen erffenis, groot ontrent 8 lopens, gelegen onder Vechel aent Eerde

-          e.z. en e.e.: de gemeint van Veghel

-          a.z.: Henrick Houbraecken

-          a.e.: Henrick Hermans en anderen

Lasten:

-          een cijns aan de hertog van Brabant van 12 nieuwe penningen. De cijns is op 14-2-1661 afgelost.

 

Jan, zoon van Geraert Lemmens

 

Vermeld in 1646

Anthonis, Goyart, Henrick, Jan, Syntken en Marie, kinderen van Jan, zoon van Geraert Lemmens

 

Vererving in 1646-1661

 


Kaart van Veghel     De Bus