De kwalificaties in het kadaster van 1832

In het kadaster van 1832 zijn de bouwlanden als volgt geklassificeerd:

 

-   De eerste klasse bestaat uit eene bruinachtige zandgrond, ter diepte van 4 palmen (= 40 cm), rustende op een geel, doorzygend zandbed, zynde de grond geschikt tot den teelt van zomer en wintervruchten.

-   De tweede klasse bestaat uit eene eenigsints mindere en verder afgelegen zandgrond ter diepte van 3 4 palmen, rustende op een geel doorzygend zandbed en geschikt tot den teelt van zomer en wintervruchten.

-    De derde klasse bestaat uit eene schraaldere zandgrond ter diepte van 3 palmen, gelegen op een redelyk doorzygend zandbed, vorderende tot den teelt van rogge en boekweit een betere bemesting dan de landeryen der vorige klassen.

-    De vierde klasse bestaat uit schrale gryze zandgronden. Dezelven zyn voor een gedeelte laag gelegen en vorderen eene zware bemesting.

-    De vyfde klasse: Deze geringste klasse bestaat uit schrale, veelal kortelings ontgonnen heidegronden, dewelke alleen door zware bemestingen eenig voortbrengsel opleveren.

 

De huizen zijn in als volgt geklassificeerd:

 

De huizen in deze gemeente zyn gerangschikt geworden in vyf buitenklassen en tien klassen van het gewoon tarief. Over het algemeen worden dezelven door de eigenaars bewoond, en van de weinige die verhuurd worden heeft en geene bewyzen ter inzage kunnen krygen, vermits de huur op mondelinge overeenkomsten was aangegaan.

 

-   De huizen in de vyf buitenklassen opgenomen, bestaan uit groote, goed gebouwde en onderhouden huizen, gelegen in de kom der gemeente en bevattende naar gelang der afdaling van klasse minder ruimte en gerieflykheid. Dezelven worden voornamelyk door particulieren bewoond.

-   De vier eerste klassen van het gewoon tarief bevatten wel gebouwde en ruime woningen, welke wel onderhouden en in het dorp gelegen zyn. Dezelven worden veelal bewoond door winkeliers en herbergiers.

-   De 5e en 6e klasse is voor het grootste gedeelte zamengesteld uit de voornaamste landbouwers woningen, welke wel onderhouden zyn en zich door de gemeente verspreid gelegen bevinden.

-   De 7e en 8e klasse bestaan uit minder wel gebouwde en onderhoudene woningen van geringere landbouwers, zynde slechts van weinige ruimte voorzien.

-   De 9e en 10e klasse bestaan uit kleine slecht onderhoudene woningen en hutten, bevattende slechts een vertrek, en zynde de 10e klasse uit leem en rijswerk zamengesteld.

 

Klassificatie van de weilanden:

 

-   Eerste klasse bestaat uit eene goede zandgrond en is naby de kom der gemeente gelegen. Het gras dat dezelven opleveren is zeer gezond en overvloedig.

-   Tweede klasse: deze klasse van weilanden bestaan uit mindere zandgrond dan van de vorige klasse en vorderen meerdere bemesting tot het voortbrengen van een gezond doch minder overvloedig gras.

-   Derde klasse: deze weilanden zyn voor het grootste gedeelte lager gelegen, vorderen eene meerdere bemesting en leveren een zuurder en minder gezond gras op.

-   Vierde klasse bestaande voor een gedeelte uit hooge en voor een ander gedeelte uit lage, schrale zandgronden, welken alleen door zware bemestingen een weinig en middenmatig gras voortbrengen.

-   Vyfde klasse: deze geringste klasse is zamengesteld uit schrale zandgronden, zynde veelal uit heidegronden goedgemaakt en die alleen door zware bemestingen eenig gering en slecht gras voortbrengen. 

 

Klassificatie van de hooilanden:

 

-   Eerste klasse: zynde gelegen langs de rivier de Aa, door welke dezeleven des winters overstroomd worden en vruchtbaarheid ontvangen. De grond is van eenen goeden derrieachtigen aard en levert een zeer gezond en overvloedig gras op.

-   Tweede klasse: deze klasse van hooilanden is mede langs de rivier de Aa gelegen en door welks denzelven voor een groot gedeelte overstroomd worden. De grond is van eene mindere hoedanigheid en levert een vry overvloedig doch minder goed gras op.

-   Derde klasse: deze hooilanden zyn veelal hoog gelegen en worden weinig door de rivier overstroomd en vereischen eenige bemesting tot het voortbrengen van een vry gezond gras.

-   Vierde klasse: bestaande uit schrale en afgelegen zandgronden, dewelke gedeeltelijk overstroomd worden, en een kort en gering hooi voortbrengen.

-   Vyfde klasse: dezelven bestaan voor een gedeelte uit heidegronden en zyn aan eene beek langs de heide gelegen en worden des winters gedeeltelyk overstroomd. Het gras dat deze landen voortbrengen is van eenen harden aard, en geringe waarde.

 

Klassificatie van de moestuinen:

 

-   Eerste klasse bestaat uit gronden gelyk aan die der bouwlanden van de 1e en 2e klasse. Veelal met vruchtboomen bezet en waarin de groenten redelyk zorgvuldig geteeld worden.

-   Tweede klasse: de tuin dezer klassen bestaan uit mindere gronden dan die der vorige klasse en worden alleen gebezigd tot den teelt van grove groenten voor de huishouding van den landman.

 

Klassificatie van de tuin tot vermaak:

 

-   Eerste klasse: zynde alleen tot vermaak aangelegd, en bezet met heestergewassen en boomen.

 

Klassificatie van de boomgaarden:

 

-   Eerste klasse: deze boomgaarden bestaan uit middenmatige gronden en zyn bezet met jonge of oude en traag wassende appel, peeren en nootenboomen.

 

Klassificatie van de hakhout:

 

-   Eerste klasse bestaan uit goed wassende eiken, berken en elzen-schaarbosschen, zynde goed bezet en gelegen op eenen grond gelyk die der bouwlanden van de 3e en 4e klasse. De hakking geschiedt gewoonlyk om de zes jaren.

-   Tweede klasse bestaande uit redelyk wel bezet, doch minder goed wassende eiken, berken en elzen-schaarhout op eenen minder goeden grond dan die der vorige klasse staande. De hakking heeft men om de 6 van 7 jaren geplaatst.

-   Derde klasse: deze geringste klasse bestaat uit heidegronden, dewelke ongelyk bezet zyn en ander schaarhout, hetwelk om de acht of negen jaren wordt gehakt.

 

Klassificatie van de dennenbosschen:

 

-   Eerste klasse: dezelve bestaat uit goed bezette en weelderig wassende dennenbosschen, staande op eenen voor die beplanting goeden grond.

-   Tweede klasse: deze klasse van den dennenbosschen bestaat uit goed bezette doch minder goed wassende en jongere dennenboomen, staande op eenen minderen grond dan die der vorige klasse.

 

Klassificatie van de opgaande geboomte:

 

-   Eerste klasse bestaande uit middenmatig wassende eikenboomen, staande op eenen grond gelyk aan die der bouwlanden van de 4e 5e klasse.

-   Tweede klasse: deze klasse bestaat uit heidegronden, ongelyk bezet met traag wassende berkenboomen.

 

Klassificatie van de heide:

 

-   Eerste klasse bestaat uit die heidegronden dewelke mede voor een gedeelte eene middenmatige beweiding voor het vee opleveren.

-   Tweede klasse bestaat uit die heidegronden welke wegens hunne hoedanigheid en ligging ter ontginning bekwaam zyn.

-   Derde klasse is zamengesteld uit die heidegronden, die door hunne slechte hoedanigheid en afgelegene ligging niet wel ter ontginning geschikt zyn. 

 

Klassificatie van de moerassen:

 

-   Eerste klasse bestaande uit lage moerachtigen gronden, welke niets anders voortbrengen dan eenige biezen en liezen tot strooisel onder het vee.

 

Klassificatie van water:

 

-   Eerste klasse bestaande uit niets opleverende vennen in de heide gelegen.


Martien van Asseldonk

Toelichting     Downloads     Thema's     Kaart van Veghel