Aantaal - toelichting op de uitgiften

1.

Vanaf 1190 betaalden lieden die een perceel van de gemeenschappelijke grond voor eigen gebruik kochten daarvoor een jaarlijkse cijns aan de landsheer. In 1314 gaf de hertog van Brabant deze cijnzen (met uitzondering van de hoendercijnzen) aan de Heer van Helmond. Cijnzen voor nieuwe uitgiften na 1314 inde de hertog hierna weer zelf. Cijnzen aan de heer van Helmond werden dus betaald voor in 1190-1314 uitgegeven percelen.

Op percelen nrs. 1 en 3 rustten in 1678 een bedrag van 14 nieuwe penningen aan cijnzen te betalen aan de heer van Helmond in het cijnsboek van Sint-Oedenrode (SO Hm-75 en SO Hm-169). Omgerekend volgens de gebruikelijke norm was het in 1190-1314 uitgegeven perceel ongeveer 1 bunder en 2 lopens groot.

Rond 1650 waren percelen Kalverkamp nrs. 9 en 11 nog in dezelfde handen als percelen Aantal nrs. 1 en 3. In deze reconstructie wordt aangenomen dat deze cijnzen oorspronkelijk op Kalverkamp nrs. 9 en 11 rustten en in het midden van de zeventiende eeuw naar het huiserf op perelen Aantal nrs. 1 en 3 verhuisden. Het was niet ongebruikelijk dat cijnzen op den duur aan het huiserf verbonden raakten.

2.

Op percelen nrs. 5 en 7 rustte in de zeventiende eeuw een cijns van 4 nieuwe penningen te betalen aan de heer van Helmond. Omgerekend volgens de gebruikelijke norm was het in 1190-1314 uitgegeven perceel 134 roeden groot. We nemen aan dat dit perceel op percelen nrs. 5 en 7 lag.

3.

De oudste kern van het hier besproken gebied was al voor 1190 in particuliere handen. Het gebied lag aan weerszijden van het dal van een loop, waaraan het de naam "aan het Daal", later verbasterd tot Aantaal, ontleende. In de loop der eeuwen werden aan de randen geregeld percelen van de gemeint ingenomen. De innames die we konden traceren zijn op de kaart ingetekend. Niet alle innames zijn overigens gedocumenteerd, zodat het gebied dat al in 1190 in particuliere handen was, wel wat kleiner geweest zal zijn, als op de kaart aangegeven.

4.

Op onderstaande kaart is een oude tiendkaart van Veghel geprojecteerd op de kadasterkaart van 1832. De grenzen van de tiendklamp bakenen de oude tienden af. Buiten die grenzen lagen de novalia, ofwel nieuwe tienden. De oude tienden vormen de uitgiften voor pakweg het midden van de zeventiende eeuw. Deze kaart bevestigt globaal onze reconstructie.

 

Kaart van Veghel     Aantaal