Foto's Huizen Kroniek

Kroniek van het jaar 1797


R115, fol. 42 (30-7-1797)   In juli 1797 verdronk Hilbertus Bethem, die bij Gerrit Timmermans op het Ven woonde. De dokter had "aan het selve doode lighaam geene uyterlyke wonden hebben kunnen ondekken dan twee klyne vleeswontjes als een boven de regter oog en een benede de linker oog, denkelijk veroorsaakt door het invallen in het water waer een mant lag.”

R115, fol. 53v (6-12-1797)   In 1797 werd Wilbort, zoon van Corstiaan Rut Burgers, die geboren was op huidig adres Leinserondweg 17, priester gewijd. Bij gebrek aan een kerkelijk beneficie, eiste de kerk dat de familie zich garant stelde voor een jaarlijks inkomen van 150 gulden. Wilborts moeder Jenneke, dochter van Matheus Wilbors, op dat moment weduwe, beloofde dat op 6 december 1797. Wilbort werd pastoor van Someren.

 
BHIC, OAA Vegel, II-B-9   In het oud gemeentearchief van Veghel bevindt zich het eerste verzoekschrift van de inwoners van de Leest en de gehuchten die later de parochie Zijtaart zouden vormen voor een eigen school. Het document is niet geadresseerd. Het is gericht aan de "municipalitijt van Veghel", de term municpalitijt was in gebruik tijdens de Franse overheerding van 1795-1801. Op de eerste pagina van het verzoekschrift staat een zegel gedrukt met het jaartal 1797. Een datering in 1797 klopt met andere historische gegevens. Volgens het document was er nog geen school in hun gehuchten, en in 1798 is er voor het eerst sprake van een prive-school aan de Leest. Het document is uniek omdat het ondertekent is door veel inwoners van de gehuchten. Hieronder volgt de tekst van het verzoekschrift, en in het origineel de eerste pagina en pagina's met handtekeningen.

"
Aan de municipalitijt van Veghel.

Geeven [met] eerbiet te kenne de ondergetekende inwoonders deser gemeente ter plaatse Sontvelt, Sijtert, Krijtenborg, Biesen, Leest en Doornhoek genaamt, dat het voor hunne kinderen zeer ongelege en te ver af is om in de gemeentens school te sende, gekijk ook het groot aantaal kindere deser gemeente te veel is om door een enkel schoolme[e]ster als die deser gemeente behoorlyk te worde onderweesen in leesen, schryve etc.

Dat in het naeburig dorp S. Oede Roode wel 3 4 schoolmeesters syn die zoo als den eenen van Veghel ‘s lands tractement geniete, dat egter de uytgestrektheid en volksrykheyt van Roode niet zoo merkelyk meerder is als van Veghel, daar een enkel persoon buyten staat is behoorlyk schooldienst voor meer dan 200 kindere die sometyts school gaan.

Om welke rede veele ouders by groote koude en ook bysonder slykagtige weege by winterdag die den voornaamste tyt voor de uythoeke om school te gaam, om welke rede veele ouders besonder van de afgeleege hoek met reede nalaate hunne kindere zoo ver ter school te sende, mits de selve door een al te groot getal niet behoorlijk konne onderwese worde.

Dat ook by de staatsregeling de beschaaving, verligting en goede zeede bevordert alle konste aangemoedigt worde tot welkens eerste traap voor seeker het onderwys in leese en schryven kan diene en ook ieder borger volgens de selve staatsregeling het regt heeft zoodaanig eerlyk frabrik of bedryf aan te vangen als hy zal verkiesen, gelyk zulks ook strekt met gronden van vryheid en gelykheyt.

Zoo heeft ook een borger alhier zoo veel zyn vermoogens zyn des zelfs vernuft en arbijt zeedert korte tyt wel wille schikke om de hugt van het Sontvelt, Sytert, Krytenborg, Leest en Doornhoek en Biese voort te onderwyse tot veel grooter vordering als door de veelheyt in de dorpsschool had henne verwagt worde, dan daar dit anders met vrugt geschiet en zulks egter niet kan blyven bestaan tenzy eenig onderstant of tractement van slands af gemeenswege geschiede.

Waarom de ondergetekende zig persoonelyk tot hunne munisipaliteit wende, versoekende dat de selve van gemeentens weege op eenige wijse daar toe voorsiening doen sal, of wel hun adreseere om van slands weegen een schoolmeesterr aan te stelle op her gewoone staatstractement en emolumenten in een der voormelde uythoeke deser gemeente daar beste geschikt en gelegen voor de selve soude syn."

 

 

 

 

 










 

R115, fol. 49 (2-11-1797)   In november 1797 verdronk Jan van Blakenbroek, "leggende ten huijse van Joseph Vermeulen alhier aen den dijk na Schijndel."

Bouwstijlen - Thema's - Groei - Organisaties - Veldnamen
Afkortingen - Toelichting verenigingen - Toelichting Huizen - Toelichting Kroniek - Downloads